İçeriğe geç
0 (541) 768 06 92

Kavramlar

Hukuk sözlüğü

Aile, miras, ceza, yabancılar, icra, ticaret, imar, iş, sigorta ve trafik kazası konularında sık geçen kavramların kısa açıklamaları ve ilgili makaleler.

A

Anlaşmalı boşanma
En az bir yıl sürmüş evlilikte eşlerin birlikte başvurması ya da birinin davasını diğerinin kabul etmesiyle, hâkimin eşleri bizzat dinleyip protokolü uygun bulmasıyla gerçekleşen boşanma. Makale
Anlaşma belgesi
Arabuluculuk sonunda tarafların vardığı anlaşmayı gösteren belge. Dava şartı arabuluculukta taraflar ve avukatları ile arabulucu imzalarsa ilam niteliğindedir. Arabuluculuk zorunlu mu?
Ayıplı mal
Sözleşmeye ya da ambalajında, etiketinde veya reklamında belirtilen niteliklere uymayan mal. Tüketici dört seçimlik haktan birini kullanabilir. Makale

B

Bedel tespiti davası
Kamulaştırmada idare ile malik arasında satın alma usulüyle anlaşma sağlanamazsa, idarenin taşınmazın bedelinin belirlenmesi ve adına tescili için asliye hukuk mahkemesinde açtığı dava. Makale

C

Cayma hakkı
Mesafeli ve kapıdan satışlarda tüketicinin, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde sözleşmeden dönebilmesi. Tüketici hukuku
Cezai şart
Borcun hiç ya da gereği gibi ifa edilmemesi hâlinde ödenmesi kararlaştırılan bedel. Aşırı ise hâkim indirebilir; tacirler aşırılık iddiasıyla indirim isteyemez. Borçlar hukuku

D

Dava şartı arabuluculuk
Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurulmasının zorunlu olması. İşçi-işveren, ticari para alacağı, sınırın üzerindeki tüketici, kira, ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyeti uyuşmazlıklarında uygulanır. Makale
Değer kaybı
Trafik kazasında hasar gören aracın onarımdan sonra bile ikinci el piyasasında uğradığı değer düşüklüğü. Kusurlu tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortacısından istenebilir. Makale
Destekten yoksun kalma tazminatı
Bir kişinin ölümü nedeniyle onun desteğinden yoksun kalanların, kusurlu taraftan ve sigortacıdan isteyebileceği tazminat. Trafik kazası ve tazminat

E

Edinilmiş mallara katılma
1 Ocak 2002’den bu yana eşler başka bir rejim seçmedikçe uygulanan yasal mal rejimi; evlilik içinde emekle edinilen mallar boşanmada tasfiye edilir. Mal paylaşımı hesaplama

H

Haciz
Alacaklının talebiyle borçlunun mal, hak ve alacaklarına icra dairesince el konulması. Kanunda sayılan bazı mallar haczedilemez. Makale
Hakem heyeti
Değeri her yıl ilan edilen sınırın altındaki tüketici uyuşmazlıklarına bakan, başvurusu ücretsiz kurul; güncel sınır 186.000 TL. Makale
Haklı nedenle fesih
İş sözleşmesinin, kanunda sayılan ağır sebeplerle bildirim süresi beklenmeden derhâl sona erdirilmesi. İşçinin haklı feshi kıdem tazminatı hakkını korur. Makale
Hapis hakkı
Kiraya verenin, işyeri kiralarında bir yıllık birikmiş ve işlemekte olan altı aylık kira alacağı için kiralananda bulunan taşınırlar üzerinde sahip olduğu güvence hakkı. Kira hukuku

İ

İhtarname
Bir hakkın kullanılması ya da borcun ifası için karşı tarafa noter aracılığıyla gönderilen resmî bildirim; temerrüt, fesih ve sürelerin başlatılmasında delil oluşturur. Makale
İhtiyati haciz
Para alacağının ileride tahsil edilememesi tehlikesine karşı borçlunun mallarına dava ya da takipten önce veya sırasında geçici olarak el konulması. İcra ve iflas hukuku
İhtiyati tedbir
Dava sonuçlanıncaya kadar mevcut durumdaki bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşacağı ya da ciddi bir zarar doğacağı hâllerde mahkemenin verdiği geçici koruma kararı; tapuya şerh bunun sık örneğidir. Makale
İptal davası
Hukuka aykırı bir idari işlemin ortadan kaldırılması için idare mahkemesinde açılan dava; genel dava açma süresi altmış gündür. Makale
İtirazın iptali
İlamsız takipte borçlunun itirazıyla duran takibin devamı için, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede açılan dava. Makale
İzale-i şuyu
Ortaklığın giderilmesi davasının eski adı; paylı ya da elbirliği mülkiyetindeki bir malın aynen bölünmesi ya da satılarak bedelinin paylaşılması. Makale

K

Kamulaştırma
Kamu yararının gerektirdiği hâllerde, bedeli peşin ödenmek şartıyla özel mülkiyetteki taşınmazın idarece edinilmesi. Kamulaştırma hukuku
Kamulaştırmasız el atma
İdarenin kamulaştırma işlemi yapmadan bir taşınmazı fiilen kullanmaya başlaması ya da imar planıyla kullanılamaz hâle getirmesi; malik bedel ya da tazminat isteyebilir. Makale
Kıdem tazminatı
En az bir yıl çalışmış işçiye, iş sözleşmesinin kanunda sayılan sebeplerle sona ermesi hâlinde her tam yıl için otuz günlük giydirilmiş ücret üzerinden ödenen tazminat; kanuni tavanla sınırlıdır. Kıdem hesaplama
Kiracının tahliyesi
Kira sözleşmesinin sona ermesi üzerine kiralananın boşaltılması; ihtiyaç, tahliye taahhüdü, iki haklı ihtar ve on yıllık uzama süresi kanunda sayılan sebeplerdendir. Makale
Kusur oranı
Trafik kazasında taraflardan her birinin kazanın meydana gelmesindeki payı; tazminat bu orana göre paylaştırılır ve uyuşmazlıkta bilirkişi raporuyla belirlenir. Trafik kazası ve tazminat

M

Mirasçılık belgesi
Mirasçıları ve miras paylarını gösteren belge (veraset ilamı); noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Makale
Mirasın reddi
Mirasçının, mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduğunu öğrenmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanla mirası kabul etmediğini bildirmesi. Makale
Muris muvazaası
Mirasbırakanın mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışladığı malı satış gibi göstermesi. Bu nedene dayanan tapu iptali davası zamanaşımına tabi değildir. Makale

N

Nafaka
Boşanma sürecinde ve sonrasında eşin ya da çocuğun geçimi için ödenen para; tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası olarak ayrılır, koşullar değişince artırılması ya da kaldırılması istenebilir. Makale

Ö

Ödeme emri
İcra takibi başlatıldığında borçluya gönderilen ve borcun ödenmesini ya da itiraz edilmesini isteyen belge; genel haciz yolunda itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. Makale
Önalım hakkı
Paylı mülkiyette bir paydaşın payını üçüncü kişiye satması hâlinde diğer paydaşların, satılan payı aynı koşullarla alabilme hakkı (şufa). Gayrimenkul hukuku

S

Saklı pay
Mirasbırakanın vasiyet ya da bağışla ortadan kaldıramayacağı, altsoy, anne-baba ve eşe ayrılmış miras payı. Miras payı hesaplama

Ş

Şikâyet süresi
Şikâyete bağlı suçlarda, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden itibaren altı ay içinde şikâyette bulunması gerektiği süre. Makale

T

Tam yargı davası
İdari işlem ya da eylem nedeniyle hakkı doğrudan zarar görenlerin, zararlarının tazmini için idare mahkemesinde açtığı dava. Makale
Tapu iptali ve tescil
Tapudaki kaydın gerçek hak durumuna uymadığı hâllerde kaydın iptali ve taşınmazın gerçek hak sahibi adına tesciline karar verilmesi için açılan dava. Makale
Tenkis
Saklı payı zedelenen mirasçının, mirasbırakanın tasarrufunun saklı payı karşılayacak ölçüde indirilmesi için açtığı dava. Miras hukuku
Ticari dava
Tarafların ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklar ile Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen hususlardan doğan ve asliye ticaret mahkemesinde görülen davalar. Ticaret hukuku

U

Uzlaştırma
Kanunda sayılan suçlarda mağdur ile şüphelinin tarafsız bir uzlaştırmacı aracılığıyla uyuşmazlığı çözmesi; uzlaşma ve edimin yerine getirilmesiyle dava açılmaz ya da düşer. Makale

Y

Yürütmenin durdurulması
İdari işlemin dava sonuçlanana kadar uygulanmamasına ilişkin karar; işlem açıkça hukuka aykırı ve uygulanması telafisi güç zarar doğuracaksa verilir. İdare hukuku

Z

Zımni ret
İdareye yapılan bir başvuruya otuz gün içinde cevap verilmemesi hâlinde isteğin reddedilmiş sayılması; dava açma süresi bu tarihten işlemeye başlar. Makale
Zorunlu mali sorumluluk sigortası
Araç işletenlerin yaptırmak zorunda olduğu, üçüncü kişilere verilen zararları poliçe limitleri içinde karşılayan trafik sigortası. Sigorta tahkim ücreti

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Antakya’da, A Plaza’dadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi