İnternet ve sosyal medya, kişilik haklarının ihlali ve suç işlenmesi için yeni araçlar ortaya çıkardı. Bu alanda 5651 sayılı İnternet Kanunu içerik çıkarma ve erişim engelini, Türk Ceza Kanunu bilişim suçlarını, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ise kişisel verilerin işlenmesini düzenler. Dijital deliller kolayca silinebildiğinden ihlalin fark edildiği anda kayıt altına alınması önemlidir.
Bu alandaki başlıca konular
- Kişilik hakkını ihlal eden içerikler için içerik çıkarma ve erişim engeli
- Sosyal medyada hakaret, tehdit ve şantaj suçlarında şikâyet ve vekillik
- Hesap ele geçirme, bilişim sistemine girme ve verileri bozma suçları
- Bilişim sistemleri aracılığıyla dolandırıcılık
- Kişisel verilerin korunması: veri sorumlusuna başvuru ve Kurula şikâyet
- Elektronik ticaret ve mesafeli satış uyuşmazlıkları
İçerik çıkarma ve erişim engeli
İnternetteki bir yayın nedeniyle kişilik hakkı ihlal edilen kişi, içerik ya da yer sağlayıcıya başvurarak içeriğin çıkarılmasını isteyebilir veya doğrudan sulh ceza hâkimliğine başvurabilir. Hâkim talebi en geç yirmi dört saat içinde karara bağlar ve öncelikle ihlalin gerçekleştiği içeriğe erişimin engellenmesine karar verir. Ayrıntılar sosyal medyada hakaret ve erişim engeli yazısındadır.
Bilişim suçları
Bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek, sistemin işleyişini engellemek, verileri bozmak ya da silmek ve banka veya kredi kartlarını kötüye kullanmak Türk Ceza Kanunu’nda ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir. Bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılık ise nitelikli dolandırıcılık sayılır ve daha ağır cezayı gerektirir. Hesap ele geçirme ya da izinsiz para transferi fark edildiğinde bankaya ve kolluğa vakit kaybetmeden bildirim yapılmalıdır.
Kişisel verilerin korunması
Kişisel verisi işlenen kişi; verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, düzeltilmesini ya da silinmesini isteme ve zararının giderilmesini talep etme haklarına sahiptir. Talep önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletilir; veri sorumlusu en geç otuz gün içinde yanıt vermelidir. Başvuru reddedilir, yanıt yetersiz bulunur ya da süresinde yanıt verilmezse Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na şikâyet yoluna gidilebilir. Şirketler için VERBİS kayıt testi kullanılabilir.
İlk adımlar
- İhlal içeren paylaşımın adresini (URL), ekran görüntüsünü ve tarihini kaydedin; içerik silinse de bu kayıtlar delil olabilir.
- Kişilik hakkını ihlal eden içerik için içerik sağlayıcıya başvurulabilir ya da doğrudan sulh ceza hâkimliğinden içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi istenebilir.
- Kişisel verilerinize ilişkin taleplerinizi önce veri sorumlusuna yazılı olarak iletin; otuz gün içinde yanıt verilmesi gerekir.
Sık sorulan sorular
Sosyal medyadaki hakaret içeriğini nasıl delillendiririm?
Paylaşımın adresini (URL), tarih ve saatini gösteren ekran görüntülerini alın; hesabın profil sayfasını da kaydedin. İçerik silinebileceğinden kayıtları vakit kaybetmeden yapmak gerekir; gerekirse noter aracılığıyla tespit yaptırılabilir.
Sosyal medyada hakarette şikâyet süresi ne kadar?
Hakaret kural olarak şikâyete bağlı bir suçtur; şikâyet, failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde yapılmalıdır. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret gibi bazı hâllerde şikâyet aranmaz.
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’na ne zaman şikâyet edebilirim?
Veri sorumlusuna başvurunuz reddedilir, yanıt yetersiz bulunur ya da süresinde yanıt verilmezse; yanıtı öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün ve her hâlde başvuru tarihinden itibaren altmış gün içinde Kurula şikâyette bulunabilirsiniz.


