İçeriğe geç
0 (541) 768 06 92

Ceza Hukuku

İfade Vermeye Çağrıldım: Şüpheli ve Tanık Olarak Haklarınız

Kolluk ya da savcılıktan ifade çağrısı aldığınızda bilmeniz gerekenler: susma hakkı, müdafi yardımı, ifadenin tutanağa geçirilmesi, yasak yöntemler ve tanıklığın farkı.

Kısaca

  • Şüpheli, suçlamayı öğrenme, susma ve avukat yardımından yararlanma haklarına sahiptir.
  • İfade tutanağı okunmadan imzalanmamalıdır; düzeltme istenebilir.
  • Tanık olarak çağrılan kişi kural olarak gelmek ve doğruyu söylemek zorundadır; şüphelinin ise böyle bir yükümlülüğü yoktur.

Kolluktan ya da Cumhuriyet başsavcılığından gelen bir ifade çağrısı çoğu kişide kaygı yaratır. Oysa Ceza Muhakemesi Kanunu, ifade veren kişiye açık haklar tanır. Bu hakları bilmek, hem sürecin sağlıklı ilerlemesine hem de ileride yapılacak savunmanın korunmasına yardımcı olur.

Şüpheli mi, tanık mı?

Çağrı belgesinde hangi sıfatla çağrıldığınız yazılıdır. Şüpheli, hakkında suç şüphesi bulunan kişidir ve kendi aleyhine beyanda bulunmaya zorlanamaz. Tanık ise olayla ilgili bilgisine başvurulan kişidir; kural olarak çağrıya uymak ve gerçeği söylemek zorundadır. Bununla birlikte tanık; kendisini ya da yakınlarını ceza soruşturmasına uğratabilecek sorulara yanıt vermekten kaçınabilir ve belirli yakınlar aleyhine tanıklıktan çekinebilir.

Şüphelinin hakları

  • Suçlamayı öğrenme: İfadeden önce hakkındaki suçlama anlatılır.
  • Susma hakkı: Şüpheli, suçlama hakkında açıklamada bulunmayabilir; susması aleyhine yorumlanamaz.
  • Müdafi yardımı: Şüpheli ifadesinden önce ve ifade sırasında avukatla görüşebilir. Çocuklar, kendisini savunamayacak derecede malul olanlar ve alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda istemesi aranmaksızın müdafi görevlendirilir.
  • Yakınlarına haber verilmesi: Gözaltına alınan kişinin durumu, istemi üzerine bir yakınına bildirilir.
  • Lehine delil toplanmasını isteme: Şüpheli, aleyhindeki şüpheleri gidermek için somut delillerin toplanmasını isteyebilir.

Yasak yöntemler

Kötü davranma, işkence, ilaç verme, yorma, aldatma, cebir ve tehdit gibi iradeyi bozan yöntemlerle ifade alınamaz; kanuna aykırı yarar vaat edilemez. Bu yollarla alınan ifade, kişinin rızası olsa bile delil olarak değerlendirilemez. Ayrıca kollukta avukat bulunmadan alınan ifade, hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.

İfade tutanağı

İfade tutanağa geçirilir ve ifade verene okunur ya da okuması için verilir. Tutanakta söylediklerinizden farklı ya da eksik yazılmış bir bölüm varsa düzeltilmesini isteyebilirsiniz; tutanağı okumadan imzalamamak gerekir. İmzadan kaçınılırsa bunun nedeni tutanağa yazılır.

Çağrıya uyulmazsa

Şüpheli ya da tanık olarak usulüne uygun çağrılan kişi gelmezse zorla getirilmesine karar verilebilir. Bu nedenle çağrı belgesindeki tarih ve yere uyulmalı, mazeret varsa önceden bildirilmelidir. Şikâyete bağlı suçlarda şikâyet süresi ve uzlaştırma gibi konular ayrıca önem taşır; ceza hukuku sayfasında bu başlıklara yer verilmiştir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Antakya’da, A Plaza’dadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi