Ticaret hukuku; tacirler arasındaki ilişkileri, şirketlerin kuruluşu ve yönetimini, ticari sözleşmeleri ve kıymetli evrakı düzenler. Temel kaynak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’dur. Ticari hayatta tacirden basiretli bir iş insanı gibi davranması beklendiğinden, sözleşme ve faturalara zamanında itiraz etmek, defter ve kayıtları düzenli tutmak sonradan doğabilecek uyuşmazlıklarda belirleyici olur.
Bu alandaki başlıca konular
- Şirket kuruluşu, esas sözleşme ve ortaklar arası sözleşmeler
- Ticari sözleşmelerin hazırlanması ve incelenmesi
- Cari hesap ve fatura alacaklarının takibi
- Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, pay devri uyuşmazlıkları
- Genel kurul kararlarının iptali ve yönetim sorumluluğu davaları
- Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk süreçleri
Fatura, cari hesap ve ticari alacak
Tacire gönderilen faturanın içeriğine sekiz gün içinde itiraz edilmezse içeriği kabul edilmiş sayılabilir. Ticari alacak davalarında ticari defterler, faturalar, irsaliyeler ve yazışmalar başlıca delillerdir; usulüne uygun tutulan defterler sahibi lehine delil olabilir. Konusu bir miktar para olan ticari davalarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır; anlaşma sağlanırsa son tutanak ilam niteliğinde belge hâline gelebilir.
Şirket ortaklığı
Limited şirkette ortaklar, esas sözleşmede öngörülmüşse çıkma hakkını kullanabilir ya da haklı sebeple mahkemeden çıkmalarına izin verilmesini isteyebilir. Anonim şirkette genel kurul kararlarına karşı, kanuna, esas sözleşmeye ya da dürüstlük kuralına aykırılık iddiasıyla karar tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılabilir. Ortaklar arasındaki ilişkilerin baştan yazılı bir sözleşmeyle düzenlenmesi, ileride doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Ticari sözleşmeler
Bayilik, distribütörlük, tedarik ve hizmet sözleşmelerinde; ödeme ve teslim koşulları, cezai şart, fesih hâlleri, gizlilik ve uyuşmazlıkta yetkili mahkeme gibi hükümler önemlidir. Tacirler arasındaki cezai şart, aşırı olduğu gerekçesiyle kural olarak hâkim tarafından indirilemez. Bu nedenle sözleşme imzalanmadan önce maddelerin taşıdığı riskler ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
İlk adımlar
- Ticari ilişkinin dayanağı olan sözleşme, sipariş, irsaliye ve faturaları tarih sırasıyla dosyalayın.
- Size gönderilen faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmezse içeriğinin kabul edilmiş sayılabileceğini unutmayın.
- Konusu bir miktar para olan ticari davalarda dava öncesinde arabulucuya başvurulması zorunludur.
Sık sorulan sorular
Ticari alacak davası açmadan önce arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Evet; konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa son tutanakla dava açılabilir.
Ticari alacaklarda hangi faiz uygulanır?
Taraflar faiz oranını sözleşmeyle belirlememişse ticari işlerde avans faizi istenebilir. Ödeme günü belirlenmişse borçlu bu günün geçmesiyle, belirlenmemişse ihtarla temerrüde düşer. Hesaplama için faiz hesaplama aracı kullanılabilir.
Limited şirketten nasıl ayrılabilirim?
Esas sözleşmede çıkma hakkı öngörülmüşse bu hakka göre, öngörülmemişse haklı sebebin varlığı hâlinde mahkemeye başvurarak şirketten çıkmak mümkündür. Payın devri ise kural olarak genel kurul onayına ve yazılı sözleşmeye bağlıdır.


