İçeriğe geç
0 (541) 768 06 92

Mülteci ve Yabancılar

Geçici Koruma ve İkamet İzni: Statüler, Yükümlülükler ve İtiraz Yolları

Türkiye’deki yabancılar için geçici koruma, uluslararası koruma ve ikamet izni statülerinin farkı; adres ve il kaydı yükümlülükleri, uzatma başvurusu, ret ve sınır dışı kararlarına itiraz.

Kısaca

  • Geçici koruma kitlesel sığınma durumlarında tanınan toplu bir statüdür; ikamet izni ise bireysel başvuruyla verilir.
  • Geçici koruma sahipleri kayıtlı oldukları ilde yaşamak ve adres bilgilerini güncel tutmakla yükümlüdür.
  • İkamet izni süresi dolmadan uzatılmalı; sınır dışı etme kararına karşı yedi gün içinde dava açılabilir.

Türkiye’de yaşayan yabancıların hukuki durumu, sahip oldukları statüye göre büyük farklılık gösterir. Geçici koruma, uluslararası koruma ve ikamet izni birbirinden farklı haklar ve yükümlülükler doğurur. Statülerin karıştırılması, başvuruların yanlış makama yapılmasına ve sürelerin kaçırılmasına yol açabilir.

Geçici koruma

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 91. maddesine dayanan geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanan ve kitlesel olarak sınırlarımıza gelen kişilere tanınır. Türkiye’de bu statü, Suriye’den gelenler için Geçici Koruma Yönetmeliği ile uygulanmaktadır. Geçici koruma sahiplerine kimlik belgesi verilir; bu belge ikamet izni yerine geçmez ve Türk vatandaşlığına başvuruda ikamet süresi olarak sayılmaz.

Geçici koruma sahipleri, kayıtlı oldukları ilde ikamet etmek ve adres değişikliklerini bildirmekle yükümlüdür. Başka bir ile geçici olarak gitmek için kural olarak yol izin belgesi alınması gerekir. Bu yükümlülüklere uyulmaması idari yaptırımlara ve statüyle ilgili olumsuz kararlara yol açabilir.

Uluslararası koruma

Uluslararası koruma, bireysel başvuru üzerine incelenir ve mülteci, şartlı mülteci ya da ikincil koruma statülerinden biriyle sonuçlanabilir. Başvuru sahibine kayıt belgesi verilir ve kendisine belirlenen ilde ikamet etmesi istenir. Başvurunun reddi hâlinde idari itiraz ya da idare mahkemesinde dava yoluna gidilebilir; bu kararlara ilişkin süreler genel idari davalardan kısadır.

İkamet izinleri

Kanunda kısa dönem, aile, öğrenci, uzun dönem, insani ve insan ticareti mağduru ikamet izinleri düzenlenmiştir. İkamet izni sahibi, izninin amacına uygun yaşamalı ve adres değişikliğini süresinde bildirmelidir. Uzatma başvurusu, izin süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde ve her durumda süre dolmadan yapılmalıdır. Süresi dolan izinle Türkiye’de kalmak, idari para cezası ve giriş yasağı gibi sonuçlar doğurabilir.

Ret, iptal ve sınır dışı etme kararları

İkamet izni başvurusunun reddi, iznin uzatılmaması ya da iptali kararlarına karşı idari itiraz ya da idare mahkemesinde dava yolu açıktır. Sınır dışı etme kararı ise yabancıya ya da avukatına gerekçesiyle tebliğ edilir ve karara karşı tebliğden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açılabilir. Kanunda sayılan bazı istisnalar dışında dava sonuçlanıncaya kadar sınır dışı etme işlemi yapılmaz. İdari gözetim kararlarına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir.

Belgelerinizi saklayın

Bu alandaki işlemler çoğunlukla kısa süreli ve yazılı tebligatla yürür. Başvuru makbuzlarını, size verilen belgeleri ve tebliğ tarihlerini mutlaka saklayın; adres bilgilerinizin güncel olmasına dikkat edin. Vatandaşlık başvurusu için gereken ikamet süresinin hesabında vatandaşlık süresi aracı fikir verebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayımlandığı tarihteki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın kendine özgü koşulları farklı sonuçlar doğurabileceğinden, somut durumlar mevzuat ve güncel yargı kararları dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Okumaya devam edin

İlgili makaleler

Tüm makaleler

İletişim

Görüşme için randevu

Görüşmeler randevuyla yapılır; randevu için telefon, WhatsApp ya da e-posta kullanılabilir. Büro Antakya’da, A Plaza’dadır. Görüşmeler yüz yüze ya da çevrim içi yapılabilir.

Görüşmeye gelmeden önce: hazırlık listesi